⇑Üniversiteler

İtalya, Avrupa’nın en büyük yükseköğretim sistemlerinden birine sahip. Hükümetin Universitaly portalı 283 üniversite ve kurum ile yaklaşık 9.000 program sayıyor. Şunlar arasından seçim yapabilirsin:

• devlet üniversiteleri (università statali) – öğrencilerin çoğu burada okuyor,
• devletçe tanınan devlet dışı üniversiteler (università non statali legalmente riconosciute) – diplomaları aynı yasal değere sahip,
• AFAM sanat ve müzik kurumları (Alta Formazione Artistica, Musicale e Coreutica) – güzel sanatlar akademileri, konservatuvarlar, dans okulları,
• mesleki ağırlıklı mütercim-tercümanlık okulları (Scuole Superiori per Mediatori Linguistici) ve yüksek teknik enstitüler (ITS Academy).

İtalya – üniversiteler
İtalya – üniversiteler (università)
İtalya – politeknikler

⇑Eğitim sistemi

İtalya’da Bologna sistemi uygulanıyor; krediler CFU olarak adlandırılıyor (ECTS’ye denk):

• Laurea – Bachelor (lisans), 180 CFU, yani 3 yıl,
• Laurea magistrale – Master (yüksek lisans), 120 CFU, yani 2 yıl; tezle tamamlanıyor,
• Laurea magistrale a ciclo unico – bütünleşik program, yani lisans ve yüksek lisansı birleştiren tek aşamalı program: 5 yıl (300 CFU) ya da 6 yıl (360 CFU); tıp, diş hekimliği, hukuk, mimarlık, eczacılık ve veteriner hekimliği başta olmak üzere bazı alanlar bu şekilde okunur,
• Dottorato di ricerca – doktora (PhD), en az 3 yıl.

Akademik yıl genellikle eylül veya ekimde başlar. Sınavlar yıl içinde birkaç dönemde yapılır ve çoğu sözlüdür.

İtalya – lisans programları
İtalya – bütünleşik programlar
İtalya – yüksek lisans programları
İtalya – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

AB vatandaşıysan doğrudan seçtiğin üniversiteye başvurursun; bunu genellikle üniversitenin çevrim içi portalı üzerinden, İtalyan öğrencilerle aynı koşullarda yaparsın. Universitaly’deki ön kayıt süreci ve vize, AB dışından gelen adaylar için geçerli.

Yurt dışında alınmış bir lise diplomasıyla genellikle şunlar gerekiyor:

• lise diploman – toplamda en az 12 yıllık okul eğitimini tamamlamış olman gerekiyor,
• diplomanın tercümesi ve değerini doğrulayan bir belge – üniversiteler çoğunlukla bir İtalyan konsolosluğundan alınan “dichiarazione di valore” belgesini ya da CIMEA belgesini kabul ediyor; ayrıntıları üniversitene sor,
• öğrenim dilini bildiğini gösteren belge.

AB dışındansan ve yurt dışında yaşıyorsan üniversiteye başvurmanın yanında Universitaly’de ön kayıt talebi de oluşturursun. Üniversite bunu onayladıktan sonra İtalya büyükelçiliğinde veya konsolosluğunda öğrenci vizesine başvurabilirsin (bkz. Oturum ve resmî işlemler). 2026/27 için İtalyan konsoloslukları lisans ve yüksek lisans vize başvurularında son tarihi 30 Kasım 2026 olarak belirledi, ama üniversitelerin kendi son tarihleri çoğu zaman çok daha erken – olabildiğince erken başla. Dikkat: 30 Kasım tarihi ve B2 dil şartı konsoloslukların sayfalarından (örneğin Buenos Aires ve Tunus’taki konsolosluklar) alındı – diğer konsolosluklar kendi şartlarını ekleyebilir, bu yüzden başvurmadan önce ülkenden sorumlu İtalyan konsolosluğuna danış.

Birçok programda kontenjan sınırlı (numero programmato) ve bir giriş sınavı var; her üniversite kendi tarihlerini belirliyor – bazen akademik yılın başlamasından birkaç ay önce. Yüksek lisans için üniversite, lisans diplomanın programın şartlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol ediyor.

⇑Giriş sınavları

Tıp, diş hekimliği ve veteriner hekimliği: 2025/26’dan beri klasik giriş sınavı yok. Onun yerine bir “açık dönem” (semestre aperto; basında çoğu zaman “filtre dönemi” olarak anılıyor) var. İlk döneme kaydolursun, üç dersin derslerine katılır ve bu derslerin sınavlarına girersin. Sonuçlarla ulusal bir sıralama oluşturuluyor.

2026/27’de:

• Universitaly portalında kayıtlar 3 Ağustos 2026’ya kadar sürdü, ücretin 6 Ağustos’a kadar ödenmesi gerekiyordu,
• dersler 1 Eylül’den yaklaşık kasım sonuna kadar sürüyor,
• dersler fizik, kimya ve giriş düzeyinde biyokimya ile biyoloji; her sınavda 31 soru (21 çoktan seçmeli ve 10 boşluk doldurma) var ve sınav 50 dakika sürüyor,
• sınav tarihleri: 10 Aralık 2026 ve 11 Ocak 2027,
• en az 10 üniversite ve bir yedek program seçiyorsun.

Kontenjanı sınırlı diğer programlarda sınavları üniversiteler düzenliyor – tarihleri ve konuları her programın başvuru ilanında (bando) bulabilirsin.

⇑Dil

Programların çoğu İtalyanca veriliyor. Üniversiteler genellikle İtalyanca bildiğini gösteren bir belge istiyor; gereken seviye başvuru ilanında (bando) yazıyor. İtalyancanı CILS, CELI veya PLIDA gibi bir sertifikayla kanıtlayabilirsin – kursları ve sınavları başka kurumların yanı sıra dünyanın dört bir yanındaki İtalyan Kültür Enstitüleri (Istituti Italiani di Cultura) sunuyor.

Tamamen İngilizce verilen programların sayısı artıyor, özellikle yüksek lisans düzeyinde. Bu programlar için üniversite genellikle IELTS veya TOEFL istiyor. İngilizce programları Universitaly veri tabanında arayabilirsin. Vizeye ihtiyacın varsa unutma: 2026/27 için konsolosluklar öğrenim dilinde en az B2 seviyesi istiyor.

⇑Oturum ve resmî işlemler

AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) ve İsviçre vatandaşlarının vizeye ihtiyacı yok – ülkeye kimlik kartı veya pasaportla girersin. 3 aydan uzun kalacaksan ikametini belediyenin nüfus kayıt ofisine (anagrafe) kaydettirirsin. Ayrıca İtalyan vergi numarasına, yani codice fiscale numarasına ihtiyacın olacak – örneğin üniversiteye kaydolmak, ev kiralamak ya da iş sözleşmesi imzalamak için.

AB/AEA dışından gelen öğrencilerin üniversiteye kayıt için öğrenim amaçlı ulusal vizeye (D tipi) ihtiyacı var. Bu vizeye Universitaly’deki ön kaydı tamamladıktan sonra kendi ülkendeki İtalya büyükelçiliğinde veya konsolosluğunda başvurursun (bkz. Başvuru ve kabul). Başka belgelerin yanı sıra geçerli bir pasaport, üniversitenin onayladığı ön kayıt özeti, dichiarazione di valore ya da CIMEA belgesiyle birlikte lise diploman, konaklama belgesi, sağlık sigortası ve maddi imkân belgesi isteniyor – 2026/27 için en az yılda 10.179,85 € (ayda 783,06 €). Varıştan sonraki 8 iş günü içinde emniyet müdürlüğünün (Questura) verdiği öğrenim amaçlı oturma iznine (permesso di soggiorno per motivi di studio) başvurman gerekiyor.

Sağlık sigortası: AB vatandaşıysan Avrupa Sağlık Sigortası Kartını (EHIC) kullanırsın. AB dışından gelen öğrencilerin İtalya’da geçerli bir sağlık sigortası olmalı – özel bir poliçe ya da İtalyan Ulusal Sağlık Hizmetine (SSN) ücretli gönüllü kayıt.

⇑Öğrenim ücretleri

Devlet üniversitelerinde ücretler, ISEE adlı bir göstergeyle ölçülen aile gelirine bağlı. Study in Europe’a göre devlet üniversitelerindeki öğrenciler genellikle yılda 900–4.000 €, özel üniversitelerdekiler ise 6.000–20.000 € ya da daha fazla ödüyor.

2021/22’den beri bir no tax area (ücretsiz gelir dilimi) uygulanıyor: ISEE’n en fazla 22.000 € ise öğrenim ücreti (contributo onnicomprensivo) ödemezsin. 22.000 € ile 30.000 € arasında ücrette %80–10 oranında indirim yapılıyor. Birçok üniversite daha da ileri gidiyor – örneğin 2026/27’de Bologna Üniversitesi ISEE’si 27.000 €’ya, Milano Üniversitesi ise 30.000 €’ya kadar olan öğrencileri ücretten muaf tutuyor (sınavlarını zamanında veren öğrenciler için).

Ancak herkes bölgesel öğrenim hakkı vergisini (tassa regionale) ve 16 € damga vergisini ödüyor. Bologna’da 2026/27’de ilk taksit 157,04 € (140 € bölgesel vergi dâhil); Milano’da bölgesel vergi ISEE’ye göre 130–190 €.

Ailenin geliri ve malvarlığı yurt dışındaysa bunları – tercüme edilmiş ve tasdik ettirilmiş belgelerle – üniversitenin belirlediği tarihe kadar belgelemen gerekiyor. Belge vermezsen tam ücret ödersin. Bu kural AB’den ve AB dışından gelen öğrenciler için aynı. Bazı üniversiteler, ailesinin geliri yalnızca yurt dışında olan, bazı AB dışı ülkelerden gelen öğrencilere indirimli sabit ücret uyguluyor – örneğin Bologna’da 2026/27’de gelir belgesi istenmeden, lisans için OECD üyesi olmayan ülkelerin vatandaşlarına yılda 1.000 € (artı 157,04 € ilk taksit), özellikle yoksul ülkelerin vatandaşlarına 500 €.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Study in Europe’un tahminine göre İtalya’da bir öğrenci şehre bağlı olarak ayda yaklaşık 700–1.100 € harcıyor.

Seçeneklerin şunlar:

• üniversite yurtları ve misafir odaları,
• kolejler ve öğrenci konutları (collegi, residenze), başarılı öğrencilere yönelik kolejler (collegi di merito) dâhil,
• bölgesel öğrenim hakkı ajanslarının yurtlarında yer (DSU, örneğin Emilia-Romagna’daki ER.GO) – Universitaly toplam 45.843 yer sayıyor,
• kiralık bir evde oda – birçok üniversite ilan veri tabanı işletiyor.

DSU yurdunda yer için burs başvurunla birlikte başvurursun – tarihleri takip et, çünkü başvurular çoğu zaman yazın kapanıyor.

⇑Burslar

İtalya’da kapsamlı bir destek sistemi var – Universitaly’ye göre 238.000’den fazla burs verildi. Başlıca kaynaklar:

• bölgesel burslar (borse di studio DSU) – ISEE’ye ve akademik başarıya göre veriliyor; konaklama ve yemeği de kapsayabiliyor,
• üniversite bursları – başarı ve ihtiyaç bursları, çoğu zaman uluslararası öğrencilere yönelik,
• MAECI bursları – İtalya Dışişleri Bakanlığının yabancı öğrencilere yönelik bursları (Study in Italy),
• Erasmus+ – kendi üniversitenle yapılan değişim,
• doktora bursları – yılda yaklaşık 16.000 €.

Burs veri tabanını Universitaly portalında bulabilirsin.

⇑Okurken çalışmak

AB/AEA vatandaşları İtalya’da hiçbir izne gerek olmadan çalışabilir, öğrenim sırasında da.

AB/AEA dışından gelen öğrenciler geçerli bir öğrenim amaçlı oturma izniyle haftada en fazla 20 saat, yılda en fazla 1.040 saat çalışabilir. Yıllık sınırı aşmadığın sürece bazı haftalarda – örneğin ders olmadığında – daha fazla çalışabilirsin. Bundan fazla çalışmak istiyorsan iznini çalışma iznine çevirmen gerekiyor.

Birçok üniversite kampüste ücretli yarı zamanlı işler (collaborazioni studentesche) sunuyor – örneğin kütüphanede ya da idari birimlerde. Kampüs dışında en kolay iş turizm ve konaklama sektöründe bulunuyor, ama İtalyanca bilmeden zor olacak. Üniversitenin kariyer ofisine (job placement) uğra.

İtalya – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – İtalya (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• Universitaly – hükümet portalı: program ve üniversite arama motoru, AB dışından gelen öğrenciler için ön kayıt, açık döneme (semestre aperto) kayıt,
• Study in Italy – İtalya Dışişleri Bakanlığının portalı: eğitim sistemi, vizeler, MAECI bursları,
• Visto per l’Italia – Dışişleri Bakanlığının vize portalı: hangi vizeye ihtiyacın olduğu ve nereye başvuracağın,
• Universitaly – burslar – burs veri tabanı,
• MUR – Üniversiteler ve Araştırma Bakanlığı: mevzuat, tıp programlarına kabul,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.